Jedną z koronnych zasad postępowania karnego jest zasada domniemania niewinności, która stanowi, iż oskarżonego, czyli osobę której został postawiony zarzut popełnienia przestępstwa, uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem. Oskarżonemu przysługuje zaś prawo do obrony, może więc korzystać z pomocy obrońcy zarówno w trakcie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego, jak również może przeglądać akta zgromadzone w swojej sprawie karnej. Z ostatniego uprawnienia sprawca przestępstwa powinien bezwzględnie skorzystać, gdyż tylko w ten sposób możliwe jest stworzenie skutecznej linii obrony, warto zatem wiedzieć kiedy i jakie można podjąć czynności w zakresie zaznajomienia się z aktami postępowania karnego.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi uregulowaniami, prawo do zapoznania się z aktami sprawy przysługuje sprawcy przestępstwa od momentu postawienia mu zarzutu, a więc od chwili, gdy wysunięto wobec niego oskarżenie o popełnienie przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, gdyż z tym momentem dana osoba staje się podejrzanym o popełnienie czynu przestępnego.

Na etapie postępowania przygotowawczego prawo wglądu do akt przysługuje osobie podejrzanej, a także ustanowionemu obrońcy, jednakże tylko wówczas, gdy nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, może więc się okazać, że prawo osoby podejrzanej do udostępnienia jej akt sprawy zostanie na jakiś czas ograniczone.

Udostępnienie akt postępowania polega zaś na umożliwieniu sporządzenia odpisów lub kopii bądź wydaniu odpłatnie uwierzytelnionych odpisów lub kopii. Wgląd do akt możliwy jest jednakże także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. Podejrzany lub jego obrońca mogą również wnosić o końcowe zaznajomienie z materiałami postępowania, wówczas prowadzący postępowanie powiadamia podejrzanego i obrońcę o terminie końcowego zaznajomienia, pouczając ich o prawie uprzedniego przejrzenia akt w terminie odpowiednim do wagi lub zawiłości sprawy, określonym przez organ procesowy.

W celu przejrzenia akt prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej. Termin zaznajomienia podejrzanego z materiałami postępowania powinien być tak wyznaczony, aby od daty doręczenia zawiadomienia o nim podejrzanemu i jego obrońcy upłynęło co najmniej 7 dni, obrońca podejrzanego oczywiście może brać udział w czynnościach związanych z zaznajomieniem się z materiałami postępowania. Pamiętać ponadto należy, iż nieusprawiedliwione niestawiennictwo podejrzanego lub jego obrońcy na końcowe zapoznanie się z aktami nie tamuje dalszego postępowania.

Prawo wglądu do akt przysługuje sprawcy przestępstwa prowadzenia samochodu pod wpływem alkoholu również na etapie postępowania sądowego, wówczas więc udostępnia się akta sprawy sądowej poprzez możliwość sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt sprawy, jednakże od kopii wykonanej samodzielnie nie pobiera się opłaty. Z kolei, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”, przeglądanie akt, sporządzanie odpisów i kopii odbywa się z zachowaniem rygorów określonych przez prezesa sądu lub sąd. Uwierzytelnionych odpisów i kopii co do zasady nie wydaje się, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Skorzystanie przez sprawcę przestępstwa z prawa wglądu do zgromadzonych w sprawie dokumentów jest bardzo istotne w celu podjęcia i stworzenia skutecznej linii obrony, gdyż tylko w ten sposób sprawca ma możliwość zweryfikować czy akta są kompletne oraz może wyłapać wszelkie nieścisłości bądź niską wiarygodność dowodów świadczących o jego winie i niezachowaniu wymaganych procedur, co w przypadku przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości zdarza się dosyć często. W kontekście prawa wglądu do akt sprawy warto zwrócić również uwagę na orzecznictwo sądowe w tym zakresie, zgodnie bowiem z wyrokiem wydanym w dniu 6 maja 2009 r., sygn. akt: II AKa 394/08 przez Sąd Apelacyjny w Katowicach: „fakt odmowy udostępnienia akt może być potraktowany jako naruszenie prawa do obrony materialnej, jako że obrona materialna może być realizowana przez korzystanie z uprawnień procesowych, w tym także przez możliwość dostępu do akt sprawy”, z powyższego wynika zatem, że odmowa udostępnienia akt może stanowić podstawę zarzutu odwoławczego.

Od kiedy sprawca przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości ma prawo do wglądu w akta sprawy?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *