Kolizję drogową definiuje się jako zdarzenie drogowe powodujące straty materialne w wyniku, którego żadna osoba nie doznała uszczerbku na zdrowiu lub skutkujące obrażeniami ciała trwającymi nie dłużej niż 7 dni, można więc powiedzieć, że kolizja to taki łagodniejszy w skutkach wypadek. Pojęcie kolizji definiowane jest jednakże intuicyjnie, przepisy nie wskazują bowiem czym kolizja jest, choć za spowodowanie kolizji grozi odpowiedzialność karna przewidziana w Kodeksie wykroczeń, a policja może zatrzymać prawo jazdy osoby, która kolizję spowodowała.

Zgodnie z art. 86 Kodeksu wykroczeń, kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie zachowując należytej ostrożności, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, podlega karze grzywny. Ponadto, w takim przypadku wobec osoby prowadzącej pojazd można orzec także zakaz prowadzenia pojazdów.

Wyższej odpowiedzialności karnej podlegać będzie natomiast osoba, która wskazanego wykroczenia dopuściła się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, gdyż wówczas ustawodawca przewidział dla sprawcy karę aresztu, ograniczenia wolności albo karę grzywny. Jak wynika z powyższego, za spowodowanie kolizji można stracić prawo jazdy, żeby jednakże sprawca został pociągnięty do odpowiedzialności za jej spowodowanie, istotne jest ustalenie czy nie zachował on należytej ostrożności.

W przepisach na próżno szukać informacji kiedy mamy do czynienia z niezachowaniem należytej ostrożności, jednakże o wyjaśnienie wskazanego sformułowania pokusił się Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt: Ts 293/12, w którym wskazał, iż „Przez należytą ostrożność rozumie się zwykle takie zachowanie uczestników ruchu lub innych osób, które – przy uwzględnieniu wszystkich istniejących w danym momencie okoliczności – wyłącza, a w każdym razie minimalizuje, możliwość zagrożenia bezpieczeństwa ruchu. (…) należyta ostrożność to zarówno ostrożność, jak i szczególna ostrożność w sytuacji, w której przepisy wymagają zachowania takiej szczególnej ostrożności. Pojęcie szczególnej ostrożności jest kategorią prawną i (…) oznacza ostrożność polegającą na zwiększeniu uwagi i dostosowaniu zachowania uczestnika ruchu do warunków i sytuacji zmieniających się na drodze, w stopniu umożliwiającym odpowiednio szybkie reagowanie”.

W sytuacji, więc gdy uznamy, że dana osoba naruszyła reguły bezpieczeństwa na drodze, czyli nie zachowała należytej ostrożności, wtedy można przypisać jej spowodowanie kolizji, jak jednakże ta okoliczność ma się do faktu nagminnego zatrzymywania prawa jazdy przez policjantów za spowodowanie nawet drobnej kolizji, jeżeli przepisy Kodeksu wykroczeń stanowią jedynie, że sprawca może, lecz wcale nie musi, zostać pozbawiony prawa jazdy przez sąd? Odpowiedź na powyższe pytanie znajdziemy w przepisach ustawy prawo o ruchu drogowym, a konkretnie w art. 135, który stanowi, że policjant może zatrzymać prawo jazdy za pokwitowaniem w razie uzasadnionego podejrzenia, że kierowca popełnił przestępstwo lub wykroczenie, za które może być orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów.

Z literalnego brzmienia wskazanego przepisu wynika zatem, że zatrzymanie prawa jazdy w przypadku kolizji drogowej uzasadnione będzie tylko wtedy, gdy można przypuszczać, biorąc pod uwagę okoliczności danego zdarzenia, iż sąd orzeknie wobec sprawcy zakaz prowadzenia pojazdów, w praktyce zaś policja zatrzymuje prawo jazdy nawet w przypadku bardzo błahej kolizji, gdy sąd raczej nie orzeknie zakazu prowadzenia pojazdów.

Po zatrzymaniu prawa jazdy policjant wydaje osobie, która kolizję spowodowała pokwitowanie, które uprawnia go do kierowania pojazdem w ciągu 7 dni. W ciągu 7 dni postępowanie się jednak nie skończy, zatem dana osoba pozostanie bez prawa jazdy dłuższy czas, warto zatem zaraz po zatrzymaniu dokumentu podjąć działania, aby go odzyskać. W pierwszej kolejności sprawca kolizji powinien zwrócić się do policji z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, wniosek taki należy oczywiście uzasadnić, a więc wskazać należy wszystkie okoliczności, które świadczyć będą na korzyść na sprawcy i które będą przemawiać za zwrotem zatrzymanego dokumentu.

Jeśli jednak policja wniosek o zatrzymanie prawa jazdy wysłała już do sądu, wówczas najpierw należy ustalić pod jaką sygnaturą akt sprawa będzie się toczyć, a następnie do sądu złożyć należy wniosek o nieuwzględnienie wniosku policji o zatrzymanie prawa jazdy, który również trzeba uzasadnić. W sytuacji zaś, gdy sąd wydał już postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy, należy złożyć zażalenie w terminie 7 dni od daty doręczenia owego postanowienia.

Czy policjant może zatrzymać kierującemu prawo jazdy za spowodowanie kolizji drogowej?