Instytucja warunkowego umorzenia postępowania karnego, jak sama nazwa wskazuje, polega na tym, że wobec sprawcy przestępstwa postępowanie karne zostaje umorzone pod pewnymi warunkami, a zatem sprawca nie zostaje skazany za popełniony czyn.

Dla osoby, która popełniła przestępstwo rozwiązanie polegające na warunkowym umorzeniu postępowania jest niewątpliwie bardzo atrakcyjne, żeby jednakże skorzystać z owej instytucji sprawca oraz czyn, którego się dopuścił, muszą spełnić warunki przewidziane w ustawie pozwalające warunkowo umorzyć postępowanie karne.

Zgodnie z regulacjami Kodeksu karnego dotyczącymi warunkowego umorzenia postępowania, sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Warunkowego umorzenia nie stosuje się jednakże do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności.

Analizując przesłanki od których zależy warunkowe umorzenie postępowania karnego w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na należy, że postępowanie nie może zostać warunkowo umorzone wobec sprawcy, który popełnił przestępstwo zagrożone karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności.

Przeczytaj także:

Na jakim etapie sprawy karnej o prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu należy zwrócić się do adwokata oraz jakie korzyści może przynieść jego udział w sprawie?

Z powyższego wynika zatem, iż w sytuacji, gdy sprawca popełnił przestępstwo wypadku, a więc naruszył, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powodując nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała powodujące naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwające dłużej niż 7 dni, czyli tzw. średni uszczerbek na zdrowiu, może starać się o warunkowe umorzenie postępowania, gdyż przepisy za wskazany czyn przewidują karę pozbawienia wolności do lat 3.

Jeśli jednakże następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, wówczas sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8 i wtedy warunkowe umorzenie postępowania nie jest możliwe, gdyż popełniony czyn zagrożony jest karą wyższą niż 5 lat pozbawienia wolności.

Wskazana przesłanka jest badana przez sąd z urzędu i jej nieziszczenie się zawsze powodować będzie, że wniosek o warunkowe umorzenie postępowania nie zostanie uwzględniony, nawet wówczas, gdy pozostałe przesłanki zostały przez sprawcę spełnione.

Odnosząc się do pozostałych okoliczności od których zależy warunkowe umorzenie postępowania karnego zwrócić uwagę należy, iż sprawca nie może twierdzić, że nie popełnił zarzucanego mu czynu, gdyż przepis wprost stanowi, że okoliczności popełnienia przestępstwa nie mogą budzić wątpliwości, zatem negowanie przez sprawcę, że dopuścił się czynu przestępnego i jednoczesne wnioskowanie o warunkowe umorzenie postępowania pozostaje w sprzeczności i wyklucza jedną z podstawowych przesłanek od których warunkowe umorzenie zależy.

Ponadto, żeby warunkowo umorzyć postępowanie, wina i społeczna szkodliwość czynu sprawcy nie mogą być znaczne, tutaj więc sąd będzie brać pod uwagę w jakich okolicznościach doszło do popełnienia przestępstwa oraz w jakim stopniu przepisy zostały naruszone.

Obligatoryjną przesłanką warunkowego umorzenia postępowania jest również brak uprzedniej karalności za popełnienie przestępstwa umyślnego, jeśli więc sprawca został wcześniej skazany za przestępstwo umyślne i pominie ten fakt, licząc, że uda mu się uzyskać warunkowe umorzenie postępowania to niestety, ale może się rozczarować, gdyż sąd z urzędu zbada brak karalności i nie uwzględni wniosku, gdy nie zostanie ziszczona wskazana przesłanka.

Ostatnią kwestią, którą sąd bierze pod uwagę rozpatrując wniosek o warunkowe umorzenie postępowania jest postawa, właściwości i warunki osobiste sprawcy przestępstwa, sąd „oceniając” więc sprawcę jako osobę musi zdecydować czy wystarczające jest zastosowanie wobec niego warunkowego umorzenia postępowania, gdyż będzie to wystarczające, że dana osoba będzie przestrzegać porządku prawnego.

Sąd badając wskazaną przesłankę będzie więc brał pod uwagę m.in. postawę sprawcy po popełnieniu przestępstwa oraz jego zachowanie, wykonywany zawód oraz postawę społeczną, czyli całe dotychczasowe życie, istotne zatem jest, żeby w uzasadnieniu wniosku o warunkowe umorzenie postępowania sprawca zaprezentował się z jak najlepszej strony.

Kiedy możesz liczyć na warunkowe umorzenie postępowania karnego w sprawie o przestępstwo spowodowania wypadku drogowego?